showing posts tagged #degrowth — clear

0

Dzień Ziemi w MSNie: Dewzrost po Polsku - spotkanie wokół książki - Warszawa, 22.04.2026

preview

🟢 Wydarzenie w ramach akcji klimatycznej organizowanej przez konfederację L’Internationale

🌱 Z okazji światowego Dnia Ziemi w Muzeum Sztuki Nowoczesnej porozmawiamy o dewzroście – czyli kompleksowej propozycji tego jak możemy zapewnić dobre i dostatnie życie wszystkim ludziom, jednocześnie nie przekraczając granic planety. Dewzrost proponuje, aby zamiast na abstrakcyjnym wzroście gospodarczym skupić się na rozsądnym wykorzystaniu zasobów, sił i energii oraz inwestowaniu ich w to co najważniejsze: dobrostan ludzi, troskę społeczną, poczucie sensu, dobre i głębokie relacje, ochronę przyrody, rozwój wspólnot. O niedawno wydanej książce „Dewzrost po polsku" oraz o tym co dewzrost proponuje dla gospodarki, środowiska, mieszkalnictwa, pracy i kultury porozmawiają ekonomistka Zofia Łapniewska, kulturoznawczyni Weronika Parfianowicz oraz pisarz i aktywista Daniel Petrykiewicz. Dyskusję poprowadzą Jakub Depczyński i Bogna Stefańska.

📖 Choć naukowcy od lat alarmują o skutkach zmian klimatycznych, a raporty Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC) jednoznacznie wskazują na konieczność odejścia od modelu rozwoju opartego na nieustannym wzroście, debata ekonomiczna i społeczna w Polsce wciąż rzadko nadaje priorytet ochronie środowiska oraz ograniczeniu nadmiernej eksploatacji zasobów. Idea dewzrostu, obecna w międzynarodowych dyskusjach akademickich i politycznych, pozostaje w Polsce słabo rozpoznana.

Książka „Dewzrost po polsku" wypełnia tę lukę, oferując pierwsze tak kompleksowe, polskojęzyczne wprowadzenie do koncepcji dewzrostu. W przystępny i uporządkowany sposób pokazuje, jak mogłoby wyglądać wdrażanie dewzrostu w różnych sektorach gospodarki oraz poza nimi, a także kreśli wizję społeczeństwa i gospodarki niepodporządkowanych imperatywowi wzrostu.

💧 Publikacja łączy różnorodne formy i perspektywy. Znajdziemy w niej eseje poświęcone m.in. wodzie, żywności i relacjom człowieka z przyrodą, analizy techniczne dotyczące energii i gospodarki, rozmowy o finansach i praktykach dewzrostowych, a także konkretne propozycje rozwiązań w obszarach edukacji, kultury i marketingu. Całość uzupełniają głosy krytyczne odnoszące się do aktualnych sporów społeczno-gospodarczych, takich jak Centralny Port Komunikacyjny, rynek pracy, mieszkalnictwo czy ochrona przyrody.

Istotnym atutem książki jest jej silne osadzenie w polskim kontekście oraz podkreślenie regionalnego i lokalnego wymiaru dewzrostu. Dzięki jasnemu, obrazowemu językowi i licznym przykładom publikacja kierowana jest zarówno do osób ze środowisk akademickich, jak i do dziennikarzy i dziennikarek, aktywistów i aktywistek, decydentek i decydentów oraz wszystkich osób zainteresowanych poszukiwaniem alternatyw dla dominującego modelu rozwoju.

Książka stanowi zaproszenie do refleksji nad pilnie potrzebną zmianą społeczno-gospodarczą oraz inspiruje do podejmowania działań na poziomie indywidualnym i zbiorowym.

📍 Audytorium MSN-u 💬 Wydarzenie w języku polskim 🎟️ Wstęp wolny dzięki współpracy z marką Audi

W dyskusji udział wezmą:

🟢 Zofia Łapniewska Feministyczna ekonomistka, profesorka Uniwersytetu Jagiellońskiego, badaczka ekonomii ekologicznej i instytucjonalnej. W swojej pracy naukowej łączy perspektywę feministyczną z teorią dewzrostu (degrowth), krytykując paradygmat nieustannego wzrostu gospodarczego i pokazując, jak prowadzi on do kryzysu klimatycznego, nierówności oraz eksploatacji ludzi i przyrody. Zamiast tego promuje wizję gospodarki opartej na wystarczalności, trosce, sprawiedliwości społecznej i szacunku dla granic planetarnych. Redaktorka książki „Dewzrost po polsku" wydanej przez Wydawnictwo Heterodox.

🟢 Weronika Parfianowicz Kulturoznawczyni, pracuje w Instytucie Kultury Polskiej UW. Interesuje się historią środowiskową, ekosocjalizmem i dewzrostem. Członkini związku zawodowego Inicjatywa Pracownicza, w którym działa w grupie roboczej ds. klimatu.

🟢 Daniel Petryczkiewicz Rocznik 1976. Pisarz, aktywista, fotograf, pasjonat rzeczy małych, dzikich i lokalnych. Ambasador rzeki Małej i jej Doliny, które odkrył na nowo i o które walczy od ponad 6 lat. Zaangażowany w obronę lokalnej, często zapomnianej i taksonomicznie małą znaczącej przyrody o którą mało kto się upomina. W kwietniu 2026 ukaże się jego debiutancka książka „Mała historia znikania. Opowieść o rzece".

🟢 Akcja klimatyczna L’Internationale 22 kwietnia obchodzimy Dzień Ziemi. Z tej okazji konfederacja L’Internationale, do której należy MSN, organizuje międzynarodową akcję solidarności z globalnym ruchem klimatycznym. W tym dniu w muzea, instytucje, uczelnie i organizacje w Europie organizują specjalne wydarzenia, działania i programy poświęcone klimatowi i środowisku. Akcji towarzyszy apel klimatyczny skierowany do instytucji kultury i sztuki w całej Europie sformułowany i podpisany przez pracowniczki pracowników zrzeszonych w konfederacji L’Internationale. W MSN w ramach Dnia Ziemi organizujemy dwa działania: wspólne, publiczne czytanie tekstów na temat energii, które poprowadzi artystka, poetka i kuratorka Maja Demska (16:30) oraz spotkanie z członkiniami i członkami sieci Dewzrost Polska wokół niedawno wydanej książki „Dewzrost po Polsku" (18:30).

🟢 Wydarzenie w ramach akcji klimatycznej organizowanej przez konfederację L’Internationale

🌱 Z okazji światowego Dnia Ziemi w Muzeum Sztuki Nowoczesnej porozmawiamy o dewzroście – czyli kompleksowej propozycji tego jak możemy zapewnić dobre i dostatnie życie wszystkim ludziom, jednocześnie nie przekraczając granic planety. Dewzrost proponuje, aby zamiast na abstrakcyjnym wzroście gospodarczym skupić się na rozsądnym wykorzystaniu zasobów, sił i energii oraz inwestowaniu ich w to co najważniejsze: dobrostan ludzi, troskę społeczną, poczucie sensu, dobre i głębokie relacje, ochronę przyrody, rozwój wspólnot. O niedawno wydanej książce „Dewzrost po polsku" oraz o tym co dewzrost proponuje dla gospodarki, środowiska, mieszkalnictwa, pracy i kultury porozmawiają ekonomistka Zofia Łapniewska, kulturoznawczyni Weronika Parfianowicz oraz pisarz i aktywista Daniel Petrykiewicz. Dyskusję poprowadzą Jakub Depczyński i Bogna Stefańska.

📖 Choć naukowcy od lat alarmują o skutkach zmian klimatycznych, a raporty Międzyrządowego Zespołu ds. Zmian Klimatu (IPCC) jednoznacznie wskazują na konieczność odejścia od modelu rozwoju opartego na nieustannym wzroście, debata ekonomiczna i społeczna w Polsce wciąż rzadko nadaje priorytet ochronie środowiska oraz ograniczeniu nadmiernej eksploatacji zasobów. Idea dewzrostu, obecna w międzynarodowych dyskusjach akademickich i politycznych, pozostaje w Polsce słabo rozpoznana.

Książka „Dewzrost po polsku" wypełnia tę lukę, oferując pierwsze tak kompleksowe, polskojęzyczne wprowadzenie do koncepcji dewzrostu. W przystępny i uporządkowany sposób pokazuje, jak mogłoby wyglądać wdrażanie dewzrostu w różnych sektorach gospodarki oraz poza nimi, a także kreśli wizję społeczeństwa i gospodarki niepodporządkowanych imperatywowi wzrostu.

💧 Publikacja łączy różnorodne formy i perspektywy. Znajdziemy w niej eseje poświęcone m.in. wodzie, żywności i relacjom człowieka z przyrodą, analizy techniczne dotyczące energii i gospodarki, rozmowy o finansach i praktykach dewzrostowych, a także konkretne propozycje rozwiązań w obszarach edukacji, kultury i marketingu. Całość uzupełniają głosy krytyczne odnoszące się do aktualnych sporów społeczno-gospodarczych, takich jak Centralny Port Komunikacyjny, rynek pracy, mieszkalnictwo czy ochrona przyrody.

Istotnym atutem książki jest jej silne osadzenie w polskim kontekście oraz podkreślenie regionalnego i lokalnego wymiaru dewzrostu. Dzięki jasnemu, obrazowemu językowi i licznym przykładom publikacja kierowana jest zarówno do osób ze środowisk akademickich, jak i do dziennikarzy i dziennikarek, aktywistów i aktywistek, decydentek i decydentów oraz wszystkich osób zainteresowanych poszukiwaniem alternatyw dla dominującego modelu rozwoju.

Książka stanowi zaproszenie do refleksji nad pilnie potrzebną zmianą społeczno-gospodarczą oraz inspiruje do podejmowania działań na poziomie indywidualnym i zbiorowym.

📍 Audytorium MSN-u 💬 Wydarzenie w języku polskim 🎟️ Wstęp wolny dzięki współpracy z marką Audi

W dyskusji udział wezmą:

🟢 Zofia Łapniewska Feministyczna ekonomistka, profesorka Uniwersytetu Jagiellońskiego, badaczka ekonomii ekologicznej i instytucjonalnej. W swojej pracy naukowej łączy perspektywę feministyczną z teorią dewzrostu (degrowth), krytykując paradygmat nieustannego wzrostu gospodarczego i pokazując, jak prowadzi on do kryzysu klimatycznego, nierówności oraz eksploatacji ludzi i przyrody. Zamiast tego promuje wizję gospodarki opartej na wystarczalności, trosce, sprawiedliwości społecznej i szacunku dla granic planetarnych. Redaktorka książki „Dewzrost po polsku" wydanej przez Wydawnictwo Heterodox.

🟢 Weronika Parfianowicz Kulturoznawczyni, pracuje w Instytucie Kultury Polskiej UW. Interesuje się historią środowiskową, ekosocjalizmem i dewzrostem. Członkini związku zawodowego Inicjatywa Pracownicza, w którym działa w grupie roboczej ds. klimatu.

🟢 Daniel Petryczkiewicz Rocznik 1976. Pisarz, aktywista, fotograf, pasjonat rzeczy małych, dzikich i lokalnych. Ambasador rzeki Małej i jej Doliny, które odkrył na nowo i o które walczy od ponad 6 lat. Zaangażowany w obronę lokalnej, często zapomnianej i taksonomicznie małą znaczącej przyrody o którą mało kto się upomina. W kwietniu 2026 ukaże się jego debiutancka książka „Mała historia znikania. Opowieść o rzece".

🟢 Akcja klimatyczna L’Internationale 22 kwietnia obchodzimy Dzień Ziemi. Z tej okazji konfederacja L’Internationale, do której należy MSN, organizuje międzynarodową akcję solidarności z globalnym ruchem klimatycznym. W tym dniu w muzea, instytucje, uczelnie i organizacje w Europie organizują specjalne wydarzenia, działania i programy poświęcone klimatowi i środowisku. Akcji towarzyszy apel klimatyczny skierowany do instytucji kultury i sztuki w całej Europie sformułowany i podpisany przez pracowniczki pracowników zrzeszonych w konfederacji L’Internationale. W MSN w ramach Dnia Ziemi organizujemy dwa działania: wspólne, publiczne czytanie tekstów na temat energii, które poprowadzi artystka, poetka i kuratorka Maja Demska (16:30) oraz spotkanie z członkiniami i członkami sieci Dewzrost Polska wokół niedawno wydanej książki „Dewzrost po Polsku" (18:30).

0

Populacja Polski spada

preview

Kartografia ekstremalna pisze na swoim peju w tonie mocno pro-natalistycznym, o ciekawych zmianach w populacji;

Główny Urząd Statystyczny udostępnił dane o współczynniku dzietności (total fertility rate) w podziale na powiaty za 2021 rok. 2021 był kolejnym rokiem spadku tego wskaźnika - z 1,378 do 1,32. To daleko poniżej poziomu zastępowalności pokoleń, który wynosi około 2,1 dziecka na kobietę.

Co te liczby oznaczają w praktyce? Otóż zakładając utrzymanie się tego wskaźnika, 100 dzisiejszych rodziców będzie miało tylko 66 dzieci i 44 wnuków. W przeciągu stulecia ubędzie ponad połowa Polaków.

W niektórych powiatach sytuacja jest jeszcze bardziej dramatyczna. W 20 powiatach współczynnik dzietności spadł poniżej 1. Na przykład wartość 0,87 dla powiatu lwóweckiego oznacza, że 100 dzisiejszych rodziców będzie miało tylko 44 dzieci i 19 wnuków - ubytek o 80% w przeciągu stulecia! Na drugim biegunie znajduje się powiat kartuski. Tam współczynnik dzietności niemal dosięga poziomu zastępowalności pokoleń i wynosi 2,075 - gratulacje dla Kaszubów!

Ciekawe jest porównanie map współczynnika dzietności w powiatach dzisiaj i 10 lat temu. W 2011 roku ogólny współczynnik dzietności był niższy niż dzisiaj, ale jak widać sytuacja między powiatami była bardziej wyrównana. Dzisiaj dzietność na prowincji dramatycznie spadła, natomiast bardzo poprawiła się w dużych miastach i na ich przedmieściach. Opole, które w 2011 było jedynym powiatem z dzietnością poniżej 1 dzisiaj jest powyżej średniej krajowej, na poziomie 1,46. Bardzo poprawiła się też dzietność w Gdańsku i Wrocławiu - z ok. 1,13-1,16 do 1,55-1,58. Na końcu tabeli jest powiat nowomiejski w woj. warmińsko-mazurskim (spadek o blisko 0,5 dziecka).

Inaczej mówiąc populacja samodzielnie zaczyna się dostosowywać do realnych warunków w których żyje.

Kartografia ekstremalna pisze na swoim peju w tonie mocno pro-natalistycznym, o ciekawych zmianach w populacji;

Główny Urząd Statystyczny udostępnił dane o współczynniku dzietności (total fertility rate) w podziale na powiaty za 2021 rok. 2021 był kolejnym rokiem spadku tego wskaźnika - z 1,378 do 1,32. To daleko poniżej poziomu zastępowalności pokoleń, który wynosi około 2,1 dziecka na kobietę.

Co te liczby oznaczają w praktyce? Otóż zakładając utrzymanie się tego wskaźnika, 100 dzisiejszych rodziców będzie miało tylko 66 dzieci i 44 wnuków. W przeciągu stulecia ubędzie ponad połowa Polaków.

W niektórych powiatach sytuacja jest jeszcze bardziej dramatyczna. W 20 powiatach współczynnik dzietności spadł poniżej 1. Na przykład wartość 0,87 dla powiatu lwóweckiego oznacza, że 100 dzisiejszych rodziców będzie miało tylko 44 dzieci i 19 wnuków - ubytek o 80% w przeciągu stulecia! Na drugim biegunie znajduje się powiat kartuski. Tam współczynnik dzietności niemal dosięga poziomu zastępowalności pokoleń i wynosi 2,075 - gratulacje dla Kaszubów!

Ciekawe jest porównanie map współczynnika dzietności w powiatach dzisiaj i 10 lat temu. W 2011 roku ogólny współczynnik dzietności był niższy niż dzisiaj, ale jak widać sytuacja między powiatami była bardziej wyrównana. Dzisiaj dzietność na prowincji dramatycznie spadła, natomiast bardzo poprawiła się w dużych miastach i na ich przedmieściach. Opole, które w 2011 było jedynym powiatem z dzietnością poniżej 1 dzisiaj jest powyżej średniej krajowej, na poziomie 1,46. Bardzo poprawiła się też dzietność w Gdańsku i Wrocławiu - z ok. 1,13-1,16 do 1,55-1,58. Na końcu tabeli jest powiat nowomiejski w woj. warmińsko-mazurskim (spadek o blisko 0,5 dziecka).

Inaczej mówiąc populacja samodzielnie zaczyna się dostosowywać do realnych warunków w których żyje.

0

Solarpunk, dewzrost, permakultura społeczna.

preview

cross-posted from: szmer.info/post/26605

Właśnie uzyskałem prawo bezpłatnego użytkowania za darmo, co najmniej do końca roku, 200-metrowego domu w okolicach Gniezna. Możemy tam zrobić dużo, pod warunkiem:

  • Powstrzymania się od wprowadzenia nieodwracalnych zmian.
  • Zadbania, żeby do zimy pokryć dach (koszt ok. 10 tys. PLN).
  • Zbudowania, na założeniach solarpunkowych, zaplecza socjalnego dla dwóch sąsiadujących domów, które będą wykańczane dla potrzeb uchodźców.

W budynku planuję uruchomić:

  • Kuchnię z jadalnią (piec rakietowy, kuchenki słoneczne, chłodziarki i zamrażarki słoneczne)
  • Zaplecze sanitarne (toalety kompostujące z permanentną pryzmą kompostową, prysznice, wannę i pralnię ze słonecznym grzaniem wody, oczyszczalnię korzeniową na szare ścieki)
  • Pomieszczenia mieszkalne dla kilku osób prowadzących projekt, z zapewnioną dostępnością dla osób na wózkach.
  • Przestrzeń na spotkania.
  • Pomieszczenia warsztatowe i laboratoryjne.

W bezpośrednim sąsiedztwie mamy miejsce na:

  • Tymczasowe postawienie namiotów, przyczep, samochodów.
  • Urządzenie ogrodu (po uzgodnieniu z gospodarzami terenu).
  • Instalacje artystyczne (jak wyżej).

W razie potrzeby, na oddzielnie ustalonych warunkach, jest możliwość skorzystania z domu gościnnego na 20 miejsc oraz z pola biwakowego nad jeziorem kilka kilometrów dalej.

Zapraszam chętnych do współtworzenia tego miejsca oraz do wsparcia inicjatywy (np. poprzez organizację solarpunkowo-dewzrostowo-permakulturowych spotkań, warsztatów, wolontariatu, fundraisingu i innych takich).

cross-posted from: szmer.info/post/26605

Właśnie uzyskałem prawo bezpłatnego użytkowania za darmo, co najmniej do końca roku, 200-metrowego domu w okolicach Gniezna. Możemy tam zrobić dużo, pod warunkiem:

  • Powstrzymania się od wprowadzenia nieodwracalnych zmian.
  • Zadbania, żeby do zimy pokryć dach (koszt ok. 10 tys. PLN).
  • Zbudowania, na założeniach solarpunkowych, zaplecza socjalnego dla dwóch sąsiadujących domów, które będą wykańczane dla potrzeb uchodźców.

W budynku planuję uruchomić:

  • Kuchnię z jadalnią (piec rakietowy, kuchenki słoneczne, chłodziarki i zamrażarki słoneczne)
  • Zaplecze sanitarne (toalety kompostujące z permanentną pryzmą kompostową, prysznice, wannę i pralnię ze słonecznym grzaniem wody, oczyszczalnię korzeniową na szare ścieki)
  • Pomieszczenia mieszkalne dla kilku osób prowadzących projekt, z zapewnioną dostępnością dla osób na wózkach.
  • Przestrzeń na spotkania.
  • Pomieszczenia warsztatowe i laboratoryjne.

W bezpośrednim sąsiedztwie mamy miejsce na:

  • Tymczasowe postawienie namiotów, przyczep, samochodów.
  • Urządzenie ogrodu (po uzgodnieniu z gospodarzami terenu).
  • Instalacje artystyczne (jak wyżej).

W razie potrzeby, na oddzielnie ustalonych warunkach, jest możliwość skorzystania z domu gościnnego na 20 miejsc oraz z pola biwakowego nad jeziorem kilka kilometrów dalej.

Zapraszam chętnych do współtworzenia tego miejsca oraz do wsparcia inicjatywy (np. poprzez organizację solarpunkowo-dewzrostowo-permakulturowych spotkań, warsztatów, wolontariatu, fundraisingu i innych takich).

0

Konferencja 22 – Postwzrost.pl

preview

Pomiędzy wzrostem a katastrofą

>> Punkty zwrotne <<

19-21 maja 2022 r.

W tytule naszej konferencji słowo katastrofa jest w liczbie pojedynczej, ale tak naprawdę chodzi o cały splot katastrof. Nie tylko o tę najczęściej wskazywaną – katastrofę klimatyczną i nawet nie wyłącznie o katastrofy ekologiczne (m.in. wielkie wymieranie, zalew polimerami), ale również splecione z nimi i mające podobne źródła katastrofy społeczne (wykluczenia, dyskryminacje) i gospodarcze związane z rosnącym dystansem między globalnymi i regionalnymi centrami a peryferiami, koncentracją kapitału czy kryzysy form zatrudnienia.

Zapraszamy do udziału w naszej konferencji praktyków, ale także akademików, polityków i przedsiębiorców. Z uwagi na nieprzewidywalny stan epidemiczny kwietniowa konferencja – podobnie jak dwie wcześniejsze – będzie realizowana w trybie online.

Pomiędzy wzrostem a katastrofą

>> Punkty zwrotne <<

19-21 maja 2022 r.

W tytule naszej konferencji słowo katastrofa jest w liczbie pojedynczej, ale tak naprawdę chodzi o cały splot katastrof. Nie tylko o tę najczęściej wskazywaną – katastrofę klimatyczną i nawet nie wyłącznie o katastrofy ekologiczne (m.in. wielkie wymieranie, zalew polimerami), ale również splecione z nimi i mające podobne źródła katastrofy społeczne (wykluczenia, dyskryminacje) i gospodarcze związane z rosnącym dystansem między globalnymi i regionalnymi centrami a peryferiami, koncentracją kapitału czy kryzysy form zatrudnienia.

Zapraszamy do udziału w naszej konferencji praktyków, ale także akademików, polityków i przedsiębiorców. Z uwagi na nieprzewidywalny stan epidemiczny kwietniowa konferencja – podobnie jak dwie wcześniejsze – będzie realizowana w trybie online.

0

Macierz Przyjaznych Technologii

preview

Dewzrost oznacza społeczeństwo o powolniejszym metabolizmie, ale co ważniejsze, społeczeństwo, którego metabolizm ma inną strukturę i spełnia nowe funkcje. Dewzrost nie wzywa do robienia “mniej tego samego”. Celem nie jest uczynienie słonia szczuplejszym, ale przekształcenie słonia w ślimaka. W społeczeństwie dewzrostowym wszystko będzie inne: inne działania, inne formy i sposoby wykorzystania energii, inne relacje, inne role płciowe. Inna alokacja czasu pomiędzy płatną i nieopłacaną pracę, inne relacje ze światem pozaludzkim.

Dewzrost oznacza społeczeństwo o powolniejszym metabolizmie, ale co ważniejsze, społeczeństwo, którego metabolizm ma inną strukturę i spełnia nowe funkcje. Dewzrost nie wzywa do robienia “mniej tego samego”. Celem nie jest uczynienie słonia szczuplejszym, ale przekształcenie słonia w ślimaka. W społeczeństwie dewzrostowym wszystko będzie inne: inne działania, inne formy i sposoby wykorzystania energii, inne relacje, inne role płciowe. Inna alokacja czasu pomiędzy płatną i nieopłacaną pracę, inne relacje ze światem pozaludzkim.