cross-posted from: szmer.info/post/17053244
Bękarty dekolonizacji. O tym jak siła podporządkowanych zmienia historię. 👉 12 listopada, godz.19:00 Kaliska 8/10 Wstęp wolny
Historycy dotychczas opowiadali o imperiach, zwykle skupiając się na ich chwale, rzadziej na popełnianych w ich imieniu zbrodniach. Idzie jednak o to, by dostrzec tych, którzy zdolni są imperia obalać. Tych, dla których dekolonizacja nie była ideą polityczną, ale potrzebą wyrastającą z doświadczenia codziennych upokorzeń, nędzy i niesprawiedliwości. Na początku lat. 80. XX wieku taką właśnie perspektywę w opowiadaniu o rzeczywistości społeczeństw pod panowaniem kolonialnym przyjęła grupa indyjskich historyków. Ich podejście, które nazwano Subaltern Studies, czyli badaniami nad podporządkowanymi, zrewolucjonizowało sposób uprawiania historii, ale także to jak myślimy o procesach społecznych rozgrywających się współcześnie. Chłopi, niewolnicy, kobiety, plebejusze wszystkich płci, kolorów i wyznań szeroko wkroczyli na arenę dziejów jako siła zdolna zmieniać świat w co najmniej takim samym stopniu jak państwa, kapitał czy kościoły. Skąd się bierze siła podporządkowanych i jak ją dostrzec w archiwach? Czy opór zwykłych ludzi to tylko działania polityczne? Czy dekolonizacja nigdy się nie kończy? Czym jest tradycja Subaltern Studies dziś? Co ma wspólnego z historiami ludowymi?
Na te m.in. pytania odpowiemy w kolejnym wydaniu cyklu Transmisje. Dekolonialne rozmowy o świecie wraz z dr. hab. Michałem Rauszerem, antropologiem z Uniwersytetu Warszawskiego.
Prowadzenie: Przemysław Wielgosz, eseista i kurator, redaktor naczelny Le Monde diplomatique – edycja polska
Gość: Michał Rauszer, antropolog, profesor Uniwersytetu Warszawskiego, autor książek, m.in. „Bękarty pańszczyzny” (2020), “Siła podporządkowanych” (2021). Wkrótce ukaże się jego nowa książka zatytułowana „Polska zbuntowana” poświęcona ruchom chłopskim w Polsce po zniesieniu pańszczyzny.
O cyklu: Przez kilka dekad w świecie zachodnim dominowało przekonanie, że kolonializm się skończył. Czy na pewno? Los zgotowany przez Izrael i USA Strefie Gazy, Libanowi, Jemenowi i Iranowi, a Ukrainie przez Rosję sugeruje coś innego. Koncepcja postkolonialności okazała się zbyt optymistyczna. O ile formalna kolonizacja jest dziś wyjątkiem, to brutalne polityki kolonialne przeżywają swój renesans. Od początku tego stulecia – wraz z kryzysem globalnego kapitalizmu, schyłkiem amerykańskiej hegemonii i dokonującą się w odpowiedzi na te zjawiska recydywą imperializmu – przekonujemy się, że kapitalizm nie może istnieć bez polaryzacji geograficznej, bez wynajdywania i eksploatacji peryferii, bez spychania krajów podporządkowanych w ubóstwo, autorytaryzm i chaos. Niestety tendencje do rekolonizacji mają swoją przyszłość. Dlatego perspektywa dekolonialna może być dziś lepszym sposobem na zrozumienie procesów zachodzących dokoła nas niż tradycyjne, europocentryczne narzędzia opisu świata. Dlatego też dekoloniana praktyka – polityczna, artystyczna czy kulturowa – daje więcej podstaw do nadziei na przezwyciężenie obecnych kryzysów niż odwoływanie się do zużytych schematów zarządzania politycznego wypracowanych w globalnych centrach władzy i kapitału.
ℹ️ ℹ️ ℹ️ Cykl “Transmisje. Dekolonialne rozmowy o świecie” są częścią projektu “Centrum działań kulturalno-artystycznych Strefy WolnoSłowej - Kaliska 8/10” finansowanego przez m.st. Warszawy.
0 comments
log in to comment.