Koniec eksperymentu z jednolitym regionem w irackim Kurdystanie? Patriotyczna Unia Kurdystanu (PUK) – ugrupowanie zdominowane przez rodzinę Talabanich, kontrolujące południowo-wschodnią część Regionu Kurdystanu – podjęła decyzję o wycofaniu się z rządu Regionalnego Rządu Kurdystanu (KRG) i dążeniu do utworzenia odrębnego regionu federalnego ze stolicą w As-Sulajmanijji. Jak podaje dobrze poinformowane źródło w As-Sulajmanijji, kierownictwo PUK podjęło tę decyzję dzisiaj. Może to stanowić historyczny punkt zwrotny dla trwającego dwie dekady eksperymentu, jakim było zarządzanie irackim Kurdystanem jako jednolitym regionem. Decyzja ta jest następstwem ponad dwuletniego impasu politycznego, który trwa od wyborów regionalnych w październiku 2024 roku – pierwszych takich wyborów od 2018 roku. Bezpośrednim impulsem był wczorajszy krok Demokratycznej Partii Kurdystanu (KDP), zdominowanej przez rodzinę Barzanich, która jednostronnie zwołała posiedzenie parlamentu Kurdystanu (parlament ten nie obradował od czasu inauguracyjnej sesji 2 grudnia 2024 roku). KDP zdołała zapewnić kworum 51 deputowanych w 100-osobowej izbie, przeciągając na swoją stronę pojedynczych posłów z rywalizujących ugrupowań, mimo że partie te oficjalnie bojkotowały posiedzenie. Obecnie KDP zamierza przystąpić do tworzenia nowego rządu z pominięciem PUK, co oznaczałoby wykluczenie tego ugrupowania z władz wykonawczych regionu – organu, który od 2006 roku był współdzielony przez obie partie. Perspektywa formalnego podziału narastała od lat. U podstaw kryzysu leży styl rządzenia premiera KRG, Masrura Barzaniego z KDP, który coraz bardziej dążył do koncentracji władzy w swoich rękach, naruszając tym samym głęboko zakorzenione w regionie zasady podziału władzy. Problem polega jednak na tym, że Region Kurdystanu jest strukturalnie podzielony na dwie strefy, co czyni taką centralizację niezwykle trudną bez zgody PUK. Od czasu kurdyjskiej wojny domowej w latach 90. XX wieku, która doprowadziła do powstania dwóch odrębnych administracji, PUK sprawuje faktyczną kontrolę nad As-Sulajmanijją i przyległymi terenami. Nawet po formalnym zjednoczeniu w 2006 roku, jedność regionu pozostała w dużej mierze jedynie deklaratywna. W praktyce KDP i PUK utrzymywały odrębne siły bezpieczeństwa, agencje wywiadowcze oraz struktury administracyjne na kontrolowanych przez siebie obszarach. Zjednoczony rząd opierał się na porozumieniu między dwoma rywalizującymi ośrodkami władzy, których instytucje nigdy nie zostały w pełni zintegrowane. Artykuł 119 konstytucji Iraku umożliwia jednej lub większej liczbie prowincji zainicjowanie utworzenia regionu federalnego w drodze referendum. Wymaga to złożenia wniosku popartego przez jedną trzecią członków rady danej prowincji lub 10% zarejestrowanych wyborców. Zgodnie z iracką ustawą z 2008 roku o procedurach tworzenia regionów, proces inicjowany przez wyborców rozpoczyna się od wstępnej petycji, którą musi poprzeć 2% uprawnionych do głosowania; następnie przeprowadzana jest procedura rejestracji mająca na celu osiągnięcie progu 10%. Po zweryfikowaniu podpisów Niezależna Wysoka Komisja Wyborcza Iraku przekazuje wniosek do federalnej Rady Ministrów, która wyznacza datę referendum.
0
0 comments
log in to comment.