0

NCN prosi naukowców, by przełożyli projekty na przyszły rok. Bo znalazł się "w szczególnej sytuacji"

preview

Obligacje od premiera Tuska już dwa lata temu miały łatać budżet Narodowego Centrum Nauki na badania podstawowe. Ale pieniędzy nie ma, a NCN musi świecić oczami przed naukowcami, którzy dostali granty. Dodaj nas do ulubionych źródeł w Google

Badaczki i badacze, którzy niedawno zdobyli granty w Narodowym Centrum Nauki, dostali we wrześniu zaskakujące wieści. Agencja poinformowała ich, że “znalazła się w szczególnej sytuacji”. W związku z tym, wolałaby podpisać z nimi umowy grantowe nie w tym, a w przyszłym roku. A jeśli jednak zdecydują się zrobić to teraz, muszą wiedzieć, że pierwsze wypłaty środków i tak dostaną w 2027 roku. NCN prosi więc o przesłanie nowych kosztorysów uwzględniających te zmiany.

– Zaczynam projekt teraz, ale tylko dlatego, że moja uczelnia zgodziła się założyć te pieniądze za NCN - mówi “Wyborczej” naukowiec z Warszawy. Opowiada, że poczuł się postawiony pod ścianą, bo miał już wszystko przygotowane i chciał, jak najszybciej zacząć kompletować zespół. - Jak to możliwe, że NCN stracił płynność? - zastanawia się.

Jak dowiaduje się “Wyborcza”, problem dotyczy ok. 150 projektów.

Tusk: “Pieniądze, które można chronić przed surowym spojrzeniem ministra finansów”

Cała ta sytuacja to efekt sprawy, która wydawała się już dawno wyjaśniona i zamknięta.

Pod koniec 2024 roku premier Donald Tusk ogłosił, że znalazł dodatkowe pieniądze na badania podstawowe w Polsce. Narodowe Centrum Nauki dostało 500 mln zł w obligacjach skarbowych. - Te pieniądze można uchronić przed surowym spojrzeniem ministra finansów - mówił podczas spotkania z naukowcami - laureatami nagród Prezesa Rady Ministrów. Tłumaczył, że chce w ten sposób zniwelować skutki “surowej dyscypliny budżetowej”.

Naukowcy odetchnęli wtedy z ulgą. Długo walczyli o pieniądze dla NCN. Pisali listy do premiera, przekonywali posłów w Sejmie, organizowali konferencje w tej sprawie. Robili to dlatego, że w projekcie budżetu na 2025 r. NCN-owi nie dopisano ani złotówki więcej. Mimo że Rada Naukowa wyliczyła wówczas, że potrzeba dodatkowych 300 mln zł i “konsekwentnego, długofalowego zwiększenia nakładów w kolejnych latach”. W przeciwnym razie będzie trzeba rozważyć zawieszenie niektórych konkursów (m.in. Miniatury i Sonatiny, oba skierowane do młodych doktorów) i ograniczenie liczby pozostałych.

Rząd znalazł dodatkowe 50 mln zł, drugie tyle dodali posłowie podczas sejmowych prac nad budżetem. Wtedy sytuację uratował premier: zdecydował się dorzucić NCN-owi dwa razy więcej niż brakowało. Tyle że w obligacjach skarbowych.

– Chciałbym, żeby to było potraktowane jako znak, że nie trzeba mnie przekonywać, że w tym wielkim wyścigu, także o bezpieczeństwo Polski i Europy, wasz wysiłek, praca i myślenie będą miały absolutnie kluczowe znaczenie - mówił naukowcom podczas spotkania w kancelarii.

Obligacje od premiera wracały jako argument w kolejnych dyskusjach z naukowcami. Bo rok później sytuacja się powtórzyła. Budżet Centrum na kolejny rok ani drgnął, naukowcy pisali listy, przekonywali posłów. Tym razem bez skutku: NCN miał spieniężać obligacje i tak łatać swoje wydatki.

Czy na pewno można wydać obligacje na badania naukowe?

Ale z obligacjami dla NCN od początku był problem. Pieniądze miały początkowo zasilić konkursy rozstrzygane na przełomie 2025 i 2026 roku. Ale nie było jasne, czy w ogóle można ich użyć w ten sposób. Wiceministra nauki Karolina Zioło-Pużuk przyznała wówczas w rozmowie z PAP, że problem jest poważny. I wymaga “bardzo głębokich zmian w ustawie”. Bo z przepisów wynika, że NCN może finansować badania naukowe tylko ze środków przekazanych mu z budżetu państwa w formie dotacji celowej.

Wyjaśnienie tej sprawy zajęło pół roku. Dopiero w połowie 2025 roku Ministerstwo Finansów oświadczyło, że środki z obligacji mogą zostać przeznaczone na granty bez konieczności zmiany prawa.

Resort nauki zapewniał, że choć obligacje mają terminy wykupu od 2027 roku, będzie można skorzystać z nich wcześniej.

“Narodowe Centrum Nauki może korzystać z przekazanych przez premiera obligacji skarbowych. Dzięki interpretacji Ministerstwa Finansów i wyjaśnieniu wątpliwości prawnych, środki będą uruchamiane sukcesywnie od 2026 roku” - ogłosił wówczas NCN na swojej stronie.

W grudniu doprecyzował, że w 2026 r. planuje uruchomić z tego źródła około 150 mln zł. “Pieniądze zostaną przeznaczone w szczególności na wsparcie projektów realizowanych przez naukowców na wczesnych etapach kariery” - czytamy w komunikacie.

Ministerstwo finansów “nie zidentyfikowało przestrzeni” na obligacje

Plany sobie, rzeczywistość sobie. Kiedy NCN zawnioskował o zmianę planu finansowego i uwzględnienie w nim środków z obligacji, usłyszał od Ministerstwa Finansów, że to w tym roku niemożliwe.

Ministerstwo Finansów odsyła nas z kwitkiem. W odpowiedzi z biura prasowego czytamy, że resort nie ma informacji o wystąpieniu w NCN szczególnej sytuacji, o którą pytamy oraz o “ewentualnych jej przyczynach”. I dalej, że granty NCN to przecież sprawa Ministerstwa Nauki.

MNiSW tłumaczy “Wyborczej”, że wszystkiemu winna stabilizująca reguła wydatkowa (SRW). Czyli mechanizm prawny z zakresu finansów publicznych. Określa limit wydatków dla jednostek sektora publicznego, a to ma zapewniać stabilność finansową państwa.

W odpowiedzi z biura prasowego resortu nauki czytamy, że wcześniejsze uzgodnienia z Ministerstwem Finansów “dotyczyły przede wszystkim sposobu ujmowania obligacji w księgach rachunkowych NCN oraz ogólnego sposobu postępowania w zakresie wnioskowania o wcześniejszy wykup obligacji”.

“Każde wystąpienie o wcześniejszy wykup obligacji wymaga odrębnych uzgodnień z resortem finansów, a ewentualna zgodna jest uzależniona od dostępnej przestrzeni wydatkowej, wyznaczanej przez stabilizującą regułę wydatkową” - tłumaczy resort nauki. I dodaje: “Z pisma MF wynika, że w aktualnej sytuacji finansowej na rok bieżący takiej przestrzeni nie zidentyfikowano”.

Co w takiej sytuacji ma zrobić NCN? Czekać. W ministerstwie słyszymy, że przecież w przyszłym roku budżet Centrum wzrośnie o 400 mln zł. A to pozwoli nie tylko na zwiększenie budżetów konkursów grantowych, ale też “pokrycie zobowiązań wobec grantobiorców przesuwanych w czasie”.

Wygląda też na to, że obligacje jednak nie będą łatać budżetu NCN wcześniej. “Zgodnie z rekomendacją Ministerstwa Finansów i Gospodarki, NCN po raz pierwszy wykorzysta środki pochodzące z wykupu obligacji w styczniu 2027 roku, kiedy przypada termin zapadalności pierwszej serii obligacji o wartości nominalnej 75 mln zł” - informuje nas Anna Korzekwa-Józefowicz, rzeczniczka NCN.

A MNiSW dodaje: “Zgoda na wcześniejszy wykup kolejnych transz będzie przedmiotem odrębnych analiz resortu finansów w zależności od kondycji finansowej budżetu państwa i potrzeb NCN”.

Pieniądze w przyszłym roku: część zimą, reszta wiosną

NCN szacuje, że sytuacja dotyczy wspomnianych ok. 150 projektów. Ale ostateczna liczba może się zmienić, bo proces formalnego zawierania umów jest w toku. “Dokładamy wszelkich starań, aby przeprowadzić ten proces możliwie sprawnie. Opiekunowie projektów po stronie NCN pozostają w stałym kontakcie z grantobiorcami” - zapewnia rzeczniczka i dodaje: “Tak jak pisaliśmy w liście do jednostek naukowych, w drugiej połowie tego roku NCN znalazło się w szczególnej sytuacji. Ma ona charakter przejściowy i zmieni się w ciągu kilku miesięcy”.

W praktyce 75 mln zł z obligacji, które będzie można uruchomić na przełomie stycznia i lutego 2027 r., pójdzie w całości na te umowy. Brakującą kwotę NCN dosztukuje z obiecanych dodatkowych 400 mln zł. A te przyjdą dopiero na przełomie marca i kwietnia 2027 r.

Obligacje od premiera Tuska już dwa lata temu miały łatać budżet Narodowego Centrum Nauki na badania podstawowe. Ale pieniędzy nie ma, a NCN musi świecić oczami przed naukowcami, którzy dostali granty. Dodaj nas do ulubionych źródeł w Google

Badaczki i badacze, którzy niedawno zdobyli granty w Narodowym Centrum Nauki, dostali we wrześniu zaskakujące wieści. Agencja poinformowała ich, że “znalazła się w szczególnej sytuacji”. W związku z tym, wolałaby podpisać z nimi umowy grantowe nie w tym, a w przyszłym roku. A jeśli jednak zdecydują się zrobić to teraz, muszą wiedzieć, że pierwsze wypłaty środków i tak dostaną w 2027 roku. NCN prosi więc o przesłanie nowych kosztorysów uwzględniających te zmiany.

– Zaczynam projekt teraz, ale tylko dlatego, że moja uczelnia zgodziła się założyć te pieniądze za NCN - mówi “Wyborczej” naukowiec z Warszawy. Opowiada, że poczuł się postawiony pod ścianą, bo miał już wszystko przygotowane i chciał, jak najszybciej zacząć kompletować zespół. - Jak to możliwe, że NCN stracił płynność? - zastanawia się.

Jak dowiaduje się “Wyborcza”, problem dotyczy ok. 150 projektów.

Tusk: “Pieniądze, które można chronić przed surowym spojrzeniem ministra finansów”

Cała ta sytuacja to efekt sprawy, która wydawała się już dawno wyjaśniona i zamknięta.

Pod koniec 2024 roku premier Donald Tusk ogłosił, że znalazł dodatkowe pieniądze na badania podstawowe w Polsce. Narodowe Centrum Nauki dostało 500 mln zł w obligacjach skarbowych. - Te pieniądze można uchronić przed surowym spojrzeniem ministra finansów - mówił podczas spotkania z naukowcami - laureatami nagród Prezesa Rady Ministrów. Tłumaczył, że chce w ten sposób zniwelować skutki “surowej dyscypliny budżetowej”.

Naukowcy odetchnęli wtedy z ulgą. Długo walczyli o pieniądze dla NCN. Pisali listy do premiera, przekonywali posłów w Sejmie, organizowali konferencje w tej sprawie. Robili to dlatego, że w projekcie budżetu na 2025 r. NCN-owi nie dopisano ani złotówki więcej. Mimo że Rada Naukowa wyliczyła wówczas, że potrzeba dodatkowych 300 mln zł i “konsekwentnego, długofalowego zwiększenia nakładów w kolejnych latach”. W przeciwnym razie będzie trzeba rozważyć zawieszenie niektórych konkursów (m.in. Miniatury i Sonatiny, oba skierowane do młodych doktorów) i ograniczenie liczby pozostałych.

Rząd znalazł dodatkowe 50 mln zł, drugie tyle dodali posłowie podczas sejmowych prac nad budżetem. Wtedy sytuację uratował premier: zdecydował się dorzucić NCN-owi dwa razy więcej niż brakowało. Tyle że w obligacjach skarbowych.

– Chciałbym, żeby to było potraktowane jako znak, że nie trzeba mnie przekonywać, że w tym wielkim wyścigu, także o bezpieczeństwo Polski i Europy, wasz wysiłek, praca i myślenie będą miały absolutnie kluczowe znaczenie - mówił naukowcom podczas spotkania w kancelarii.

Obligacje od premiera wracały jako argument w kolejnych dyskusjach z naukowcami. Bo rok później sytuacja się powtórzyła. Budżet Centrum na kolejny rok ani drgnął, naukowcy pisali listy, przekonywali posłów. Tym razem bez skutku: NCN miał spieniężać obligacje i tak łatać swoje wydatki.

Czy na pewno można wydać obligacje na badania naukowe?

Ale z obligacjami dla NCN od początku był problem. Pieniądze miały początkowo zasilić konkursy rozstrzygane na przełomie 2025 i 2026 roku. Ale nie było jasne, czy w ogóle można ich użyć w ten sposób. Wiceministra nauki Karolina Zioło-Pużuk przyznała wówczas w rozmowie z PAP, że problem jest poważny. I wymaga “bardzo głębokich zmian w ustawie”. Bo z przepisów wynika, że NCN może finansować badania naukowe tylko ze środków przekazanych mu z budżetu państwa w formie dotacji celowej.

Wyjaśnienie tej sprawy zajęło pół roku. Dopiero w połowie 2025 roku Ministerstwo Finansów oświadczyło, że środki z obligacji mogą zostać przeznaczone na granty bez konieczności zmiany prawa.

Resort nauki zapewniał, że choć obligacje mają terminy wykupu od 2027 roku, będzie można skorzystać z nich wcześniej.

“Narodowe Centrum Nauki może korzystać z przekazanych przez premiera obligacji skarbowych. Dzięki interpretacji Ministerstwa Finansów i wyjaśnieniu wątpliwości prawnych, środki będą uruchamiane sukcesywnie od 2026 roku” - ogłosił wówczas NCN na swojej stronie.

W grudniu doprecyzował, że w 2026 r. planuje uruchomić z tego źródła około 150 mln zł. “Pieniądze zostaną przeznaczone w szczególności na wsparcie projektów realizowanych przez naukowców na wczesnych etapach kariery” - czytamy w komunikacie.

Ministerstwo finansów “nie zidentyfikowało przestrzeni” na obligacje

Plany sobie, rzeczywistość sobie. Kiedy NCN zawnioskował o zmianę planu finansowego i uwzględnienie w nim środków z obligacji, usłyszał od Ministerstwa Finansów, że to w tym roku niemożliwe.

Ministerstwo Finansów odsyła nas z kwitkiem. W odpowiedzi z biura prasowego czytamy, że resort nie ma informacji o wystąpieniu w NCN szczególnej sytuacji, o którą pytamy oraz o “ewentualnych jej przyczynach”. I dalej, że granty NCN to przecież sprawa Ministerstwa Nauki.

MNiSW tłumaczy “Wyborczej”, że wszystkiemu winna stabilizująca reguła wydatkowa (SRW). Czyli mechanizm prawny z zakresu finansów publicznych. Określa limit wydatków dla jednostek sektora publicznego, a to ma zapewniać stabilność finansową państwa.

W odpowiedzi z biura prasowego resortu nauki czytamy, że wcześniejsze uzgodnienia z Ministerstwem Finansów “dotyczyły przede wszystkim sposobu ujmowania obligacji w księgach rachunkowych NCN oraz ogólnego sposobu postępowania w zakresie wnioskowania o wcześniejszy wykup obligacji”.

“Każde wystąpienie o wcześniejszy wykup obligacji wymaga odrębnych uzgodnień z resortem finansów, a ewentualna zgodna jest uzależniona od dostępnej przestrzeni wydatkowej, wyznaczanej przez stabilizującą regułę wydatkową” - tłumaczy resort nauki. I dodaje: “Z pisma MF wynika, że w aktualnej sytuacji finansowej na rok bieżący takiej przestrzeni nie zidentyfikowano”.

Co w takiej sytuacji ma zrobić NCN? Czekać. W ministerstwie słyszymy, że przecież w przyszłym roku budżet Centrum wzrośnie o 400 mln zł. A to pozwoli nie tylko na zwiększenie budżetów konkursów grantowych, ale też “pokrycie zobowiązań wobec grantobiorców przesuwanych w czasie”.

Wygląda też na to, że obligacje jednak nie będą łatać budżetu NCN wcześniej. “Zgodnie z rekomendacją Ministerstwa Finansów i Gospodarki, NCN po raz pierwszy wykorzysta środki pochodzące z wykupu obligacji w styczniu 2027 roku, kiedy przypada termin zapadalności pierwszej serii obligacji o wartości nominalnej 75 mln zł” - informuje nas Anna Korzekwa-Józefowicz, rzeczniczka NCN.

A MNiSW dodaje: “Zgoda na wcześniejszy wykup kolejnych transz będzie przedmiotem odrębnych analiz resortu finansów w zależności od kondycji finansowej budżetu państwa i potrzeb NCN”.

Pieniądze w przyszłym roku: część zimą, reszta wiosną

NCN szacuje, że sytuacja dotyczy wspomnianych ok. 150 projektów. Ale ostateczna liczba może się zmienić, bo proces formalnego zawierania umów jest w toku. “Dokładamy wszelkich starań, aby przeprowadzić ten proces możliwie sprawnie. Opiekunowie projektów po stronie NCN pozostają w stałym kontakcie z grantobiorcami” - zapewnia rzeczniczka i dodaje: “Tak jak pisaliśmy w liście do jednostek naukowych, w drugiej połowie tego roku NCN znalazło się w szczególnej sytuacji. Ma ona charakter przejściowy i zmieni się w ciągu kilku miesięcy”.

W praktyce 75 mln zł z obligacji, które będzie można uruchomić na przełomie stycznia i lutego 2027 r., pójdzie w całości na te umowy. Brakującą kwotę NCN dosztukuje z obiecanych dodatkowych 400 mln zł. A te przyjdą dopiero na przełomie marca i kwietnia 2027 r.

0

Nabór na opowiadania climate fiction (w tym solarpunkowe)

preview

Przeklejka z fejsbuka (www.facebook.com/events/1407704897008817)

Kochani! Jako Stowarzyszenie Klub Miłośników Fantastyki „Biały Kruk” mamy przyjemność ogłosić otwarcie nowego projektu wydawniczego, jakim są Krucze Antologie. Naszym pierwszym tomem będzie „Fikcja Klimatyczna w Polsce”! Zgodnie z nazwą naboru zapraszamy Was do nadsyłania utworów z szeroko pojętej fikcji klimatycznej. Mogą to już być postapokalipsy klimatyczne, historie dziejące się tuż przed nimi (np. najbliższa przyszłość) lub bardziej pozytywne wizje solarpunkowe. Interpretację tematu pozostawiamy autorom i ich kreatywności – ważne, by akcja miała miejsce w Polsce lub na teoretycznych terenach Rzeczypospolitej (polskie stacje kosmiczne lub historia alternatywna też się liczą). Czemu tak szeroko? Zależy nam, by poprzez tę antologię zaprezentować spektrum historii o klimacie i zmianach klimatycznych. Począwszy od tych pesymistycznych (zwanych przez niektórych rzeczywistymi), aż po te bardziej optymistyczne, jak solarpunk. Pokazać ostrzeżenia, jak również propozycje rozwiązań problemów klimatycznych, nawet jeśli nie są miłe dla części społeczeństwa. Nabór trwa od 1 sierpnia do 1 listopada 2025 roku. Ogłoszenie wyników planowane jest na luty 2026 roku. Ważne! Nie jest to konkurs, lecz otwarty nabór, w którym każdy chętny może wziąć udział. Zaznaczamy również, że zarówno ta antologia, jak i wszystkie projekty naszego stowarzyszenia są non-profit. Tworzymy je w ramach wolontariatu oraz czystej pasji robienia fajnych rzeczy. Z tej racji nie jesteśmy w stanie zaproponować autorom honorarium za ich opowiadania. Możemy jednak zagwarantować, że każdy z opublikowanych autorów dostanie egzemplarze autorskie. Planowane są darmowa wersja elektroniczna antologii oraz niewielki nakład papierowy. Partnerem projektu jest Fundusz Popierania Twórczości – ZAiKS, którego dotacja sfinansuje druk antologii. Utwory selekcjonować i wybierać będzie redaktor prowadzący projektu Grzegorz Czapski – prezes zarządu Stowarzyszenia Klub Miłośników Fantastyki „Biały Kruk”, redaktor naczelny Magazynu „Biały Kruk” i jeden z redaktorów „Emarginacji”. Zastrzegamy również, że zaprosimy kilku autorów do udziału w projekcie poza naborem. Utwory przyjmujemy w formacie rtf, doc, docx lub txt, czcionka Times New Roman, rozmiar 12, tekst wyjustowany, interlinia 1,5. Długość utworu nie może przekraczać 80 tys. znaków ze spacjami. Nadesłane utwory nie mogą być wcześniej publikowane. Opowiadania należy nadsyłać na adres naszego stowarzyszenia – magazyn@bialykruk.org – podpisane jako „Fikcja klimatyczna – Zgłoszenie – tytuł opowiadania”. Wszystkie pytania też prosimy wysyłać pod wskazany adres. Prosimy również w wiadomości dodać oświadczenie, że utwór został przez Was napisany, nie jest plagiatem, posiadacie wszelkie prawa do niego oraz że przy jego tworzeniu nie zostało użyte AI. Przesyłając utwór do naboru jest równoznaczne jest z udzieleniem organizatorowi i wydawcy – Stowarzyszeniu Klub Miłośników Fantastyki „Biały Kruk” nieodpłatnej licencji niewyłącznej na publikację tekstów (w formie elektronicznej, drukowanej i w formie audiobooka) oraz wykorzystaniem jego fragmentów w celach promocyjnych. To znaczy, że wciąż masz prawo do zarządzania losem swojego tekstu w przyszłości. Prosimy jednak, aby utwór nie był nigdzie indziej publikowany w ciągu pół roku od premiery antologii. Administratorem danych osobowych jest Stowarzyszenie Klub Miłośników Fantastyki „Biały Kruk”. Przesyłając nam utwór zgadzasz się, że Twoje dane będą przetwarzane w celu nawiązania z Tobą kontaktu, w tym udzielenia odpowiedzi na Twoje wiadomości oraz w celu oceny/publikacji Twojej twórczości. Chcemy również zaprezentować Wam trochę pomocnych linków, głównie pod kątem solarpunku: solarpunk.pl – znajdziecie tutaj zarówno manifest solarpunkowy, jak i podpowiedzi, jak ugryźć konwencję storyseedlibrary.org – znajdziecie tutaj zarówno podpowiedzi do opowiadań, jak i inspiracje graficzne youtu.be/HUcrDWY-N4k – solarpunk w 7 minut z kanału Myśleć Głębiej youtu.be/Gv105ml7U40 – zachęcamy również odsłuchać live z Francesco Verso, autorem i wydawcą fikcji klimatycznej i solarpunku Ilustracja promocyjna naboru jest autorstwa Seana Bodleya. Tytuł oryginalny: High-Rise Gardens. Ilustracja wykorzystana za podstawie licencji CC BY-SA 4.0. Link do oryginalnej grafiki: storyseedlibrary.org/…/sean-bodley-high-rise-gard… Zapraszamy do udziału w naborze 🙂

Przeklejka z fejsbuka (www.facebook.com/events/1407704897008817)

Kochani! Jako Stowarzyszenie Klub Miłośników Fantastyki „Biały Kruk” mamy przyjemność ogłosić otwarcie nowego projektu wydawniczego, jakim są Krucze Antologie. Naszym pierwszym tomem będzie „Fikcja Klimatyczna w Polsce”! Zgodnie z nazwą naboru zapraszamy Was do nadsyłania utworów z szeroko pojętej fikcji klimatycznej. Mogą to już być postapokalipsy klimatyczne, historie dziejące się tuż przed nimi (np. najbliższa przyszłość) lub bardziej pozytywne wizje solarpunkowe. Interpretację tematu pozostawiamy autorom i ich kreatywności – ważne, by akcja miała miejsce w Polsce lub na teoretycznych terenach Rzeczypospolitej (polskie stacje kosmiczne lub historia alternatywna też się liczą). Czemu tak szeroko? Zależy nam, by poprzez tę antologię zaprezentować spektrum historii o klimacie i zmianach klimatycznych. Począwszy od tych pesymistycznych (zwanych przez niektórych rzeczywistymi), aż po te bardziej optymistyczne, jak solarpunk. Pokazać ostrzeżenia, jak również propozycje rozwiązań problemów klimatycznych, nawet jeśli nie są miłe dla części społeczeństwa. Nabór trwa od 1 sierpnia do 1 listopada 2025 roku. Ogłoszenie wyników planowane jest na luty 2026 roku. Ważne! Nie jest to konkurs, lecz otwarty nabór, w którym każdy chętny może wziąć udział. Zaznaczamy również, że zarówno ta antologia, jak i wszystkie projekty naszego stowarzyszenia są non-profit. Tworzymy je w ramach wolontariatu oraz czystej pasji robienia fajnych rzeczy. Z tej racji nie jesteśmy w stanie zaproponować autorom honorarium za ich opowiadania. Możemy jednak zagwarantować, że każdy z opublikowanych autorów dostanie egzemplarze autorskie. Planowane są darmowa wersja elektroniczna antologii oraz niewielki nakład papierowy. Partnerem projektu jest Fundusz Popierania Twórczości – ZAiKS, którego dotacja sfinansuje druk antologii. Utwory selekcjonować i wybierać będzie redaktor prowadzący projektu Grzegorz Czapski – prezes zarządu Stowarzyszenia Klub Miłośników Fantastyki „Biały Kruk”, redaktor naczelny Magazynu „Biały Kruk” i jeden z redaktorów „Emarginacji”. Zastrzegamy również, że zaprosimy kilku autorów do udziału w projekcie poza naborem. Utwory przyjmujemy w formacie rtf, doc, docx lub txt, czcionka Times New Roman, rozmiar 12, tekst wyjustowany, interlinia 1,5. Długość utworu nie może przekraczać 80 tys. znaków ze spacjami. Nadesłane utwory nie mogą być wcześniej publikowane. Opowiadania należy nadsyłać na adres naszego stowarzyszenia – magazyn@bialykruk.org – podpisane jako „Fikcja klimatyczna – Zgłoszenie – tytuł opowiadania”. Wszystkie pytania też prosimy wysyłać pod wskazany adres. Prosimy również w wiadomości dodać oświadczenie, że utwór został przez Was napisany, nie jest plagiatem, posiadacie wszelkie prawa do niego oraz że przy jego tworzeniu nie zostało użyte AI. Przesyłając utwór do naboru jest równoznaczne jest z udzieleniem organizatorowi i wydawcy – Stowarzyszeniu Klub Miłośników Fantastyki „Biały Kruk” nieodpłatnej licencji niewyłącznej na publikację tekstów (w formie elektronicznej, drukowanej i w formie audiobooka) oraz wykorzystaniem jego fragmentów w celach promocyjnych. To znaczy, że wciąż masz prawo do zarządzania losem swojego tekstu w przyszłości. Prosimy jednak, aby utwór nie był nigdzie indziej publikowany w ciągu pół roku od premiery antologii. Administratorem danych osobowych jest Stowarzyszenie Klub Miłośników Fantastyki „Biały Kruk”. Przesyłając nam utwór zgadzasz się, że Twoje dane będą przetwarzane w celu nawiązania z Tobą kontaktu, w tym udzielenia odpowiedzi na Twoje wiadomości oraz w celu oceny/publikacji Twojej twórczości. Chcemy również zaprezentować Wam trochę pomocnych linków, głównie pod kątem solarpunku: solarpunk.pl – znajdziecie tutaj zarówno manifest solarpunkowy, jak i podpowiedzi, jak ugryźć konwencję storyseedlibrary.org – znajdziecie tutaj zarówno podpowiedzi do opowiadań, jak i inspiracje graficzne youtu.be/HUcrDWY-N4k – solarpunk w 7 minut z kanału Myśleć Głębiej youtu.be/Gv105ml7U40 – zachęcamy również odsłuchać live z Francesco Verso, autorem i wydawcą fikcji klimatycznej i solarpunku Ilustracja promocyjna naboru jest autorstwa Seana Bodleya. Tytuł oryginalny: High-Rise Gardens. Ilustracja wykorzystana za podstawie licencji CC BY-SA 4.0. Link do oryginalnej grafiki: storyseedlibrary.org/…/sean-bodley-high-rise-gard… Zapraszamy do udziału w naborze 🙂

0

Będzie nabór na opowiadania climate fiction (w tym solarpunkowe)

preview

Przeklejone z fejsbuka Stowarzyszenia Klub Miłośników Fantastyki “Biały Kruk”:

Kochani! 🌍Jakiś czas temu złożyliśmy wniosek o dotację z Funduszu Popierania Twórczości ZAiKS na projekt antologii “Climate Fiction w Polsce”. Dotarła do nas wieść, że wniosek został rozpatrzony pozytywnie. 🌍Zgodnie z wnioskiem cały projekt, w tym nabór, ruszy od 1 sierpnia. Sam nabór trwać będzie 3 miesiące, czyli do 1 listopada. By potem do końca roku przejrzeć zgłoszenia oraz wybrać teksty. 🌍Ogólnie przyjmowane będą utwory z szeroko pojętej fikcji klimatycznej, mogą to już być postapokalipsy klimatyczne, tuż przed nimi (np. najbliższa przyszłość) lub nawet bardziej pozytywne wizje solarpunkowe. Interpretację tematu pozostawiamy autorom i ich kreatywności, ważne by akcja działa się w Polsce lub na teoretycznych terenach Rzeczypospolitej (polskie stacje kosmiczne lub historia alternatywna też się liczą). 🌍Przypominamy tylko, że to wciąż jest projekt fanowski. Wszystkie dostępne środki pójdą na druk i ilustracje. Nie będziemy gwarantować autorom żadnego wynagrodzenia za przyjęte do publikacji utwory. 🌍Organizatorem i wydawcą “Climate Fiction w Polsce” jest nasze stowarzyszenie, czyli Stowarzyszenie Klub Miłośników Fantastyki “Biały Kruk”, a redaktorem prowadzącym będzie prezes zarządu i redaktor naczelny Magazyn Biały Kruk Grzegorz Czapski.

Przeklejone z fejsbuka Stowarzyszenia Klub Miłośników Fantastyki “Biały Kruk”:

Kochani! 🌍Jakiś czas temu złożyliśmy wniosek o dotację z Funduszu Popierania Twórczości ZAiKS na projekt antologii “Climate Fiction w Polsce”. Dotarła do nas wieść, że wniosek został rozpatrzony pozytywnie. 🌍Zgodnie z wnioskiem cały projekt, w tym nabór, ruszy od 1 sierpnia. Sam nabór trwać będzie 3 miesiące, czyli do 1 listopada. By potem do końca roku przejrzeć zgłoszenia oraz wybrać teksty. 🌍Ogólnie przyjmowane będą utwory z szeroko pojętej fikcji klimatycznej, mogą to już być postapokalipsy klimatyczne, tuż przed nimi (np. najbliższa przyszłość) lub nawet bardziej pozytywne wizje solarpunkowe. Interpretację tematu pozostawiamy autorom i ich kreatywności, ważne by akcja działa się w Polsce lub na teoretycznych terenach Rzeczypospolitej (polskie stacje kosmiczne lub historia alternatywna też się liczą). 🌍Przypominamy tylko, że to wciąż jest projekt fanowski. Wszystkie dostępne środki pójdą na druk i ilustracje. Nie będziemy gwarantować autorom żadnego wynagrodzenia za przyjęte do publikacji utwory. 🌍Organizatorem i wydawcą “Climate Fiction w Polsce” jest nasze stowarzyszenie, czyli Stowarzyszenie Klub Miłośników Fantastyki “Biały Kruk”, a redaktorem prowadzącym będzie prezes zarządu i redaktor naczelny Magazyn Biały Kruk Grzegorz Czapski.

0

SOLPUNK 25 event in Poland

preview

cross-posted from: szmer.info/post/6716142

cross-postowane z: slrpnk.net/post/20357668

Time and place

19th-26th of August 2025, first two-three days are buildup.

Podebłocie 100km south from Warsaw, Poland.

what is solpunk?

Solpunk is a gathering for anyone interested in creating anything solarpunk with others!

What does that actually mean? Is it an un-conference? Is it a festival? Is it just some punks in a field? A wise guess is that people here are interested in many of the following things:

Lowtech and community tech, energy reduction and renewables, sharing resources, temporary nomadic community, dancing, alternative economy, creating a just future, hackathons, dumpster diving, opensource hardware, software and production, means of care and solidarity, community

cross-posted from: szmer.info/post/6716142

cross-postowane z: slrpnk.net/post/20357668

Time and place

19th-26th of August 2025, first two-three days are buildup.

Podebłocie 100km south from Warsaw, Poland.

what is solpunk?

Solpunk is a gathering for anyone interested in creating anything solarpunk with others!

What does that actually mean? Is it an un-conference? Is it a festival? Is it just some punks in a field? A wise guess is that people here are interested in many of the following things:

Lowtech and community tech, energy reduction and renewables, sharing resources, temporary nomadic community, dancing, alternative economy, creating a just future, hackathons, dumpster diving, opensource hardware, software and production, means of care and solidarity, community

0

Nabór na opowiadania w nurcie fantastyki socjologicznej

preview

Magazyn Biały Kruk ogłosił nabór do numeru o fantastyce socjologicznej. To oczywiście nie musi oznaczać solarpunka, ale myślę, że to może być dobre miejsce żeby wysyłać solarpunkowe opowiadania, biorąc pod uwagę jak bardzo ten nurt kładzie nacisk na społeczności.

Przeklejam ich posta z fejsbuka:

Kochani!

🌍Zaprawdę, nikt nie spodziewał się dodatkowego naboru do numeru specjalnego Magazyn Biały Kruk! No dobra, hiszpańska inkwizycja wiedziała, ale nie powiedziała.

🌍Przechodząc do sedna. W zeszłym roku obchodziliśmy 85 rocznicę urodzin Janusza A. Zajdla, ważnego dla polskiej fantastyki pisarza oraz prekursora fantastyki socjologicznej. Autora takich perełek jak np. “Limes inferior” czy “Paradyzja”. W tym roku również swoje 40-lecie obchodzi nagroda jego imienia, czyli Nagroda Fandomu Polskiego im. Janusza A. Zajdla, powołana do życia 20 października 1984 roku.

🌍Z tej okazji chcielibyśmy Was zachęcić do napisania własnych wizji przyszłych społeczeństw wykorzystując nurt fantastyki socjologicznej niczym Janusz A. Zajdel. Każdego dnia możemy dostrzec coraz to gwałtowniejsze zmiany i konflikty, jakie dookoła nas. Również te społeczne. Jest to moment, gdzie warto ponownie spojrzeć przychylnym okiem na ten nurt i wykorzystać go w swojej Twórczości.

🌍Musimy również zaznaczyć, że ten numer specjalny będzie w większości redagowany przez studentów z UKSW (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego), którzy zgłosili się do nas w ramach praktyk studenckich. Będą pod naszym czujnym okiem uczyli się zawodu i poznają cały proces wydawniczy.

Sprawy techniczne: ⏩Nabór kończy się 30 czerwca 2024 r. ⏩W przypadku tego naboru obowiązywać będą wszelkie zasady z naszego regulaminu: magazyn.bialykruk.org/nadeslij-swoja-prace/ ⏩Ale w wielkim skrócie: tekst znormalizowany, maksymalnie do 40 tys. znaków ze spacjami. Powinien być na temat, czyli być w nurcie fantastyki socjologicznej, będącego częścią fantastyki naukowej. ⏩Bardzo prosimy, by Wasze utwory nikogo nie obrażały i nie popadały w skrajności. Krytyka zjawisk i kierunków tak, ale bez bycia niepotrzebną agitacją. Dobry utwór zmusza do myślenia, składania do dyskusji i polemiki literackiej. ⏩Prosimy, by teksty były nowe i wcześniej niepublikowane. Jeśli utwór bierze udział w obecnym konkursie literackim Polskiej Fundacji Fantastyki Naukowej z nadesłaniem tekstu do nas prosimy zaczekać do oficjalnych wyników na stronie PFFN (a te niedługo). Mieliśmy już przypadek, że musieliśmy zdjąć tekst, który wygrał konkurs Fundacji. ⏩Prosimy o nie korzystanie z formularzu ponieważ ostatnimi czasy wysyła potwierdzenie autorom, ale nam nie przysyła utworów na skrzynkę czasopisma. Wysyłajcie opowiadania bezpośrednio na mail: magazyn@bialykruk.org W mailu musicie załączyć plik z opowiadaniem. Dodatkowo należy w wiadomości wymienić takie szczegóły jak: tytuł, temat numeru, do którego wysyłacie opowiadanie oraz krótki biogram. ⏩Formularz będzie po świętach naprawiany. Zgłosiła się osoba do pomocy. ⏩Jeśli ktoś wyśle tekst normalnie przez formularz, to nie będzie problemu. Miejcie jednak na uwadze, że czający się w cieniu byt elektroniczny po prostu może Wasze zgłoszenie zjeść. ⏩Prosimy o zapoznanie się z naszym regulaminem przed wysłaniem tekstu.

Zapraszamy do udziału ❤

(facebook.com/…/pfbid023fXwwtqU2S2ekZEnsDyFpDcgbw8…)

Magazyn Biały Kruk ogłosił nabór do numeru o fantastyce socjologicznej. To oczywiście nie musi oznaczać solarpunka, ale myślę, że to może być dobre miejsce żeby wysyłać solarpunkowe opowiadania, biorąc pod uwagę jak bardzo ten nurt kładzie nacisk na społeczności.

Przeklejam ich posta z fejsbuka:

Kochani!

🌍Zaprawdę, nikt nie spodziewał się dodatkowego naboru do numeru specjalnego Magazyn Biały Kruk! No dobra, hiszpańska inkwizycja wiedziała, ale nie powiedziała.

🌍Przechodząc do sedna. W zeszłym roku obchodziliśmy 85 rocznicę urodzin Janusza A. Zajdla, ważnego dla polskiej fantastyki pisarza oraz prekursora fantastyki socjologicznej. Autora takich perełek jak np. “Limes inferior” czy “Paradyzja”. W tym roku również swoje 40-lecie obchodzi nagroda jego imienia, czyli Nagroda Fandomu Polskiego im. Janusza A. Zajdla, powołana do życia 20 października 1984 roku.

🌍Z tej okazji chcielibyśmy Was zachęcić do napisania własnych wizji przyszłych społeczeństw wykorzystując nurt fantastyki socjologicznej niczym Janusz A. Zajdel. Każdego dnia możemy dostrzec coraz to gwałtowniejsze zmiany i konflikty, jakie dookoła nas. Również te społeczne. Jest to moment, gdzie warto ponownie spojrzeć przychylnym okiem na ten nurt i wykorzystać go w swojej Twórczości.

🌍Musimy również zaznaczyć, że ten numer specjalny będzie w większości redagowany przez studentów z UKSW (Uniwersytet Kardynała Stefana Wyszyńskiego), którzy zgłosili się do nas w ramach praktyk studenckich. Będą pod naszym czujnym okiem uczyli się zawodu i poznają cały proces wydawniczy.

Sprawy techniczne: ⏩Nabór kończy się 30 czerwca 2024 r. ⏩W przypadku tego naboru obowiązywać będą wszelkie zasady z naszego regulaminu: magazyn.bialykruk.org/nadeslij-swoja-prace/ ⏩Ale w wielkim skrócie: tekst znormalizowany, maksymalnie do 40 tys. znaków ze spacjami. Powinien być na temat, czyli być w nurcie fantastyki socjologicznej, będącego częścią fantastyki naukowej. ⏩Bardzo prosimy, by Wasze utwory nikogo nie obrażały i nie popadały w skrajności. Krytyka zjawisk i kierunków tak, ale bez bycia niepotrzebną agitacją. Dobry utwór zmusza do myślenia, składania do dyskusji i polemiki literackiej. ⏩Prosimy, by teksty były nowe i wcześniej niepublikowane. Jeśli utwór bierze udział w obecnym konkursie literackim Polskiej Fundacji Fantastyki Naukowej z nadesłaniem tekstu do nas prosimy zaczekać do oficjalnych wyników na stronie PFFN (a te niedługo). Mieliśmy już przypadek, że musieliśmy zdjąć tekst, który wygrał konkurs Fundacji. ⏩Prosimy o nie korzystanie z formularzu ponieważ ostatnimi czasy wysyła potwierdzenie autorom, ale nam nie przysyła utworów na skrzynkę czasopisma. Wysyłajcie opowiadania bezpośrednio na mail: magazyn@bialykruk.org W mailu musicie załączyć plik z opowiadaniem. Dodatkowo należy w wiadomości wymienić takie szczegóły jak: tytuł, temat numeru, do którego wysyłacie opowiadanie oraz krótki biogram. ⏩Formularz będzie po świętach naprawiany. Zgłosiła się osoba do pomocy. ⏩Jeśli ktoś wyśle tekst normalnie przez formularz, to nie będzie problemu. Miejcie jednak na uwadze, że czający się w cieniu byt elektroniczny po prostu może Wasze zgłoszenie zjeść. ⏩Prosimy o zapoznanie się z naszym regulaminem przed wysłaniem tekstu.

Zapraszamy do udziału ❤

(facebook.com/…/pfbid023fXwwtqU2S2ekZEnsDyFpDcgbw8…)

0

Solarpunk na Kapitularzu (1-3 września, Łódź)

Kapitularz www.facebook.com
preview

Treść linkowanego posta: “Zastanawialiście się kiedyś Jak będzie w solarpunku? Jeśli tak to mamy dla Was punkty programu, które musicie odwiedzić na Kapitularzu! : 👉 W kierunku solar punku – jak pokonać kryzys wyobraźni - dr Marta Tymińska 👉Solarpunk – bunt czy restart w fantastyce? - Kamil Muzyka 👉 Ekotopie w Fantastyce i futurologii - Kamil Muzyka 👉From Solar Fiction to Solar Reality Katarzyna Lubawa Oczywiście nie możecie przegapić też dyskusji “Zdrowia, szczęścia i jeszcze raz pieniędzy - o co chodzi na Nowej Wspaniałej Planecie?” Czujecie się zachęceni? W takim razie do zobaczenia na Kapitularzu! 🖐” btw wspomniany panel poprowadzi Asia Kaniewska, a dyskutantami będą Marcin Przybyłek, Magdalena Salik, Istvan Vizvary, Rafał Kosik i Anna „Smoczyca” Pawłowska. W poście nie wspomniano też o panelu “Jak stworzyć lub obronić Nową Wspaniałą Planetę? Elementy solarpunka w książkach, filmach i grach”, prowadząca: znów Asia Kaniewska, współdyskutanci: Waldek „Torao” Krasnodębski, Irek „Irion” Michalski, Anna „Smoczyca” Pawłowska.

Treść linkowanego posta: “Zastanawialiście się kiedyś Jak będzie w solarpunku? Jeśli tak to mamy dla Was punkty programu, które musicie odwiedzić na Kapitularzu! : 👉 W kierunku solar punku – jak pokonać kryzys wyobraźni - dr Marta Tymińska 👉Solarpunk – bunt czy restart w fantastyce? - Kamil Muzyka 👉 Ekotopie w Fantastyce i futurologii - Kamil Muzyka 👉From Solar Fiction to Solar Reality Katarzyna Lubawa Oczywiście nie możecie przegapić też dyskusji “Zdrowia, szczęścia i jeszcze raz pieniędzy - o co chodzi na Nowej Wspaniałej Planecie?” Czujecie się zachęceni? W takim razie do zobaczenia na Kapitularzu! 🖐” btw wspomniany panel poprowadzi Asia Kaniewska, a dyskutantami będą Marcin Przybyłek, Magdalena Salik, Istvan Vizvary, Rafał Kosik i Anna „Smoczyca” Pawłowska. W poście nie wspomniano też o panelu “Jak stworzyć lub obronić Nową Wspaniałą Planetę? Elementy solarpunka w książkach, filmach i grach”, prowadząca: znów Asia Kaniewska, współdyskutanci: Waldek „Torao” Krasnodębski, Irek „Irion” Michalski, Anna „Smoczyca” Pawłowska.

0

Piknik solarpunkowy - 3. września, Katowice

preview

Przeklejam treść podlinkowanego posta na fejsbuku Młodzieżowego Strajku Klimatycznego Katowice: “🌞Na koniec wakacji powraca piknik solarpunkowy!🌞 🌱Serdecznie zapraszamy do Rosarium w Parku Śląskim w niedzielę 3.09 od 12:00 do 18:00 (nie, tego dnia nie ma katowickiego Marszu Równości, na nim widzimy się dzień wcześniej 😉) ☀️Na pikniku skorzystacie ze wszystkich tych atrakcji, co ostatnio: naszych wlep i plakatów, wymianki ubraniowo-drobiazgowej, KOLEJNEJ EDYCJI zina solarpunkowego, tatuowania henną i wegańskich ciasteczek! 🌻Ale to nie wszystko: będą też nasze polecajki książkowe, kącik rękodzieła i warsztaty edukacyjne na temat zmian klimatu 🌿Ale przede wszystkim nie możemy się doczekać, żeby znowu Was zobaczyć, spędzić razem czas w naturze i wymienić się pomysłami na dalsze działania dla klimatu 🌄 Piknik jest miejscem dla wszystkich. Każdx jest mile widzianx! 💚Dajcie znać, z kim się widzimy 3 września! #msk #mlodziezowystrajkklimatyczny #mlodziezowystrajkklimatycznykatowice #wakacjezmsk #parkslaski #parkśląski #solarpunk”

Przeklejam treść podlinkowanego posta na fejsbuku Młodzieżowego Strajku Klimatycznego Katowice: “🌞Na koniec wakacji powraca piknik solarpunkowy!🌞 🌱Serdecznie zapraszamy do Rosarium w Parku Śląskim w niedzielę 3.09 od 12:00 do 18:00 (nie, tego dnia nie ma katowickiego Marszu Równości, na nim widzimy się dzień wcześniej 😉) ☀️Na pikniku skorzystacie ze wszystkich tych atrakcji, co ostatnio: naszych wlep i plakatów, wymianki ubraniowo-drobiazgowej, KOLEJNEJ EDYCJI zina solarpunkowego, tatuowania henną i wegańskich ciasteczek! 🌻Ale to nie wszystko: będą też nasze polecajki książkowe, kącik rękodzieła i warsztaty edukacyjne na temat zmian klimatu 🌿Ale przede wszystkim nie możemy się doczekać, żeby znowu Was zobaczyć, spędzić razem czas w naturze i wymienić się pomysłami na dalsze działania dla klimatu 🌄 Piknik jest miejscem dla wszystkich. Każdx jest mile widzianx! 💚Dajcie znać, z kim się widzimy 3 września! #msk #mlodziezowystrajkklimatyczny #mlodziezowystrajkklimatycznykatowice #wakacjezmsk #parkslaski #parkśląski #solarpunk”

0

Neil Gaiman napisał lunarpunka!

preview

Na Kickstarterze ufundowano właśnie pierwszą lunarpunkową antologię. Opowiadania są już zredagowane, a wśród autorów mamy Starhawk i Neila Gaimana.

A o co chodzi z lunarpunkiem i jak się ma do solarpunka: solarpunkmagazine.com/what-is-lunarpunk/

Na Kickstarterze ufundowano właśnie pierwszą lunarpunkową antologię. Opowiadania są już zredagowane, a wśród autorów mamy Starhawk i Neila Gaimana.

A o co chodzi z lunarpunkiem i jak się ma do solarpunka: solarpunkmagazine.com/what-is-lunarpunk/